دکتر محمد تقی ستاری (استاد منابع آب دانشگاه تبریز):

نگاهی کوتاه به گامهای اساسی خروج از بحران آب در ایران

 ایران با بحران جدی آب روبروست. بحرانی که در شرف ایجاد مسائل و مشکلات امنیتی در بعد ملی و فراملی است. در اغلب نقاط کشور به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم زندگی مردم در معرض تهدید واقعی ناشی از کمبود آب و مشکلات زیست‌محیطی است. به نظر می‌رسد قبل از آنکه بخواهیم با تهدیدات سیاسی و امنیتی خارجی در ابعاد کوچک و بزرگ مقابله کنیم، بایستی با تهدیدات ناشی از بحران آب مقابله کنیم. ممکن است جدی نگرفتن موضوع و یا غفلت و بی‌توجهی به تبعات اقتصادی، بهداشتی، سیاسی و امنیتی بحران آب فرصت فکر کردن و ارائه راه‌حل را از ما بگیرد.

بی‌آبی نه‌تنها تبعات مستقیم بر زندگی ما دارد، بلکه تبعات غیرمستقیم آن و به‌ویژه ابعاد فرهنگی و اجتماعی‌اش در جامعه‌ای که اکثریت آن را روستانشینان متکی به کشاورزی سنتی تشکیل می‌دهند، به‌مراتب خطرناک‌تر است. گفته می‌شود داعش در سوریه و عراق خشک و بی‌آب و در بین کشاورزانی که هیچ درآمدی به‌واسطه بحران آب نداشتند، بیشتر مجال رشد و گسترش یافت. خشک‌سالی اجتماعی-اقتصادی به دنبال خشک‌سالی‌های هواشناسی، کشاورزی و هیدرولوژیکی باعث گسترش ناهنجاری‌های اجتماعی می‌شود. در اثر مهاجرت گسترده کشاورزان بیکار متکی به آب به شهرهای بزرگ، انواع بزهکاری‌ها نیز افزایش می‌یابد. در چنین جوامعی مجال رشد گروه‌های مافیایی و تروریستی افزایش می‌یابد. در این یادداشت کوتاه هدف واکاوی اثرات اجتماعی منفی بحران آب نیست، ولی عبرت گرفتن از دنیای پیرامون خویش را نیز نبایستی فراموش کرد.

مهاجرت گسترده از مناطق کم آب به مناطق پرآب تعادل جمعیتی را برهم میزند و خود منشأ مشکلات بسیار بزرگی می‌تواند باشد. گسترش بیماری‌های متعدد و به‌ویژه انواع سرطان‌ها هزینه‌های بسیار زیادی از نظر مادی بر دولت و خانواده‌ها تحمیل نموده و آرامش فکری و ذهنی خانواده‌ها را برهم خواهد ریخت. گسترش ریزگردهای نمکی حوضه دریاچه ارومیه همراه با فلج کردن اقتصاد مبتنی بر کشاورزی مردم منطقه زمینه را برای چنین مهاجرت‌هایی فراهم خواهد ساخت. در ادامه سعی می‌شود به‌صورت کوتاه راهکارهای برون‌رفت از بحران آب ارائه گردد.

برای مطالعه متن کامل به آدرس اینترنتیhttp://npps.ir/ArticlePreview.aspx?id=121924 مراجعه فرمایید

برای دریافت متن کامل کلیک کنید. (متن کامل)